Zima to czas, który wystawia nasz organizm na wiele prób. Dla użytkowników okularów sprawa jest prosta - parujące szkła po wejściu do ciepłego pomieszczenia to klasyk zimowych dni. Jednak osoby, które wybierają soczewki kontaktowe, szczególnie, jeśli dopiero rozpoczęły swoją przygodę z nimi, mogą nurtować się pytaniem: czy soczewki kontaktowe mogą zamarznąć na oczach lub w trakcie transportu? Sprawdź i dowiedz się więcej!

Czy soczewki kontaktowe mogą zamarznąć na oku?

Soczewki kontaktowe nie mogą zamarznąć, gdy masz je założone na oczach. Choć wizja zamieniających się w sople lodu szkieł kontaktowych może działać na wyobraźnię, fizjologia ludzkiego ciała stanowi dla nich barierę nie do przebicia przez mróz.

Dlaczego tak się dzieje? Nasze oczy nie są martwymi powierzchniami - są połączone z krwiobiegiem i systemem nerwowym, a ich temperatura jest stale regulowana przez organizm. Dowiedz się więcej o budowie oka. Soczewka kontaktowa, przylegając bezpośrednio do rogówki, staje się niemal naturalnym przedłużeniem oka. Temperatura filmu łzowego i samej rogówki oscyluje wokół 37°C. Nasz organizm traktuje priorytetowo utrzymanie stałej temperatury w obrębie głowy i narządów zmysłów.

Nawet jeśli temperatura na zewnątrz spada do ekstremalnych wartości, ciepło emitowane przez Twoje ciało stale ogrzewa soczewkę. Musiałoby dojść do skrajnej hipotermii całego organizmu, aby temperatura powierzchni oka spadła do poziomu umożliwiającego zamarznięcie płynów. W normalnych warunkach, nawet podczas wielogodzinnych spacerów na mrozie, soczewki są całkowicie bezpieczne. Jedyne co może się wydarzyć, to szron na powierzchni rzęs i brwi. Nie ma szans, by soczewki zamarzły na oczach.

Dowody naukowe na to, że soczewki nie zamarzają na oczach

Teorię tą potwierdzają amerykańskie badania naukowe. W 1982 roku naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego przeprowadzili badania, które miały sprawdzić wytrzymałość soczewek w warunkach bojowych. Zastanawiano się wtedy, czy amerykańscy żołnierze stacjonujący w ekstremalnie zimnych rejonach świata mogą bezpiecznie korygować wzrok tą metodą.

W ramach eksperymentu, który niestety przeprowadzono na zwierzętach, królikom założono soczewki kontaktowe i wystawiono je na działanie warunków, które dla człowieka byłyby maksymalnie ekstremalne.  Zwierzęta przebywały przez trzy godziny w temperaturze -30°C, przy wietrze wiejącym z prędkością 125 km/h. W takich okolicznościach temperatura odczuwalna spadała poniżej -60°C.

Wyniki eksperymentu były jednoznaczne:

- U 85% badanych osobników nie stwierdzono żadnych negatywnych zmian w obrębie oczu.

- U pozostałych 15% pojawiły się jedynie przejściowe i drobne podrażnienia rogówki, które zniknęły samoistnie po kilku godzinach w cieple.

Badania te, potwierdzone później przez prestiżową American Academy of Ophthalmology, ostatecznie obaliły mit o przymarzaniu soczewek do gałki ocznej.

Soczewki nie zamarzają na oku nawet w ekstremalnych temperaturach

W Polsce najniższe temperatury (notowane m.in. w 1929 roku) spadały poniżej -40°C. Na świecie, w miejscach takich jak Syberia, notowano rekordy rzędu -67°C.

Ludzie żyjący w takich warunkach doświadczają wspomnianego już oszronienia rzęs czy brwi, co wynika ze skraplania i zamarzania pary wodnej z oddechu i łez na zewnętrznych włoskach. Jednak same gałki oczne, chronione powiekami i stale nawilżane ciepłym filmem łzowym, nie zamarzają. Skoro oko nie zamarza, soczewka również tego nie zrobi.

Czy soczewki mogą zamarznąć w paczkomacie?

O ile na oku soczewka jest bezpieczna, o tyle sytuacja wygląda inaczej, gdy soczewki podróżują do Ciebie w kartonowym pudełku. Tak, soczewki kontaktowe mogą zamarznąć w paczkomacie lub podczas transportu. Blistry, w których przechowywane są soczewki, wypełnione są roztworem soli fizjologicznej. Choć sól obniża temperaturę krzepnięcia wody, przy silnych, kilkunastostopniowych mrozach płyn ten może zmienić się w lód. Czy to oznacza, że takie soczewki są do wyrzucenia?

Bez paniki! Zamarznięcie płynu w blistrze zazwyczaj nie wpływa na parametry optyczne ani na strukturę materiału soczewki. Jeśli odbierzesz paczkę z paczkomatu i zobaczysz, że w środku jest lód, postępuj zgodnie z poniższymi krokami:

- Daj im czas: Zostaw soczewki w temperaturze pokojowej. Nie kładź ich na grzejniku ani nie polewaj gorącą wodą - nagła zmiana temperatury mogłaby uszkodzić materiał. 

- Gdy lód całkowicie się rozpuści, soczewki powinny wrócić do swoich pierwotnych właściwości.

- Jeśli po założeniu rozmrożonej soczewki poczujesz jakikolwiek dyskomfort, drapanie lub zauważysz niewyraźne widzenie, skontaktuj się ze sprzedawcą lub optykiem, on na pewno zaradzi coś w takiej sytuacji. Takie przypadki są rzadkie, ale bezpieczeństwo oczu jest najważniejsze. Zweryfikuj każde podejrzenie utraty niezbędnych właściwości, aby nie ryzykować możliwą infekcją czy podrażnieniami. 

Zimowy wróg to nie temperatura, a wilgotność

Co ciekawe, a wręcz paradoksalne to nie mróz jest największym wyzwaniem dla użytkowników soczewek zimą, ale suchość powietrza. Niskie temperatury sprawiają, że wilgotność na zewnątrz drastycznie spada. Dodatkowo w pomieszczeniach włączamy ogrzewanie, które jeszcze bardziej wysusza otoczenie.

Gdy powietrze jest suche, woda z soczewki odparowuje szybciej. Może to prowadzić do objawów takich jak:

- pieczenie i zaczerwienienie oczu.

- Wrażenie piasku pod powiekami.

- Uczucie ciała obcego.

Aby tego uniknąć należy dbać o prawidłowe nawilżenie. Jak nawilżyć suche oczy? np. za pomocą kropli nawilżających. Warto sięgać po krople o naturalnym, delikatnym składzie, np. EyeLove Aloe Drops.

Bibliografia:

https://www.bezokularow.pl/poradnik/czy-soczewki-moga-zamarznac-wyjasniamy
https://www.elle.pl/lifestyle/soczewki-kontaktowe-noszone-zima-czemu-sprawdza-sie-lepiej-niz-okulary/